Tản mạn đầu xuân

Tản mạn đầu xuân

Từ đầu năm 2017, vợ chồng chúng tôi nói với nhau rằng, cứ mỗi dịp nghĩ tết Nguyên đán thì trước lúc về Mỹ chúng tôi sẽ chọn một nước bên Âu châu mà chúng tôi có bạn bè để đến thăm.

 

Vậy là 24 tháng chạp âm lịch vừa qua, chúng tôi lên đường đi Brussels. Tại đây, bạn bè của chúng tôi đã sắp đặt sẵn một chương trình từ việc đi tham quan các danh lam thắng cảnh của Vương Quốc Bỉ cho đến chuyện ẩm thực. Sau phần thăm hỏi, tặng quà tết cho từng gia đình, chúng tôi lên đường làm khách du lịch.

 

  1. Grand Place Brussels

Đây là quảng trường lớn nằm ngay giữa trung tâm thành phố Brussels. Nơi mà UNESCO đã công nhận là di sản của thế giới vào năm 1998. Quảng trường được hình thành kể từ khi việc xây dựng Tòa đô chính được hoàn tất vào thế kỷ thứ 15. Có một chi tiết đặc biệt được ghi nhận về quảng trường là chiếc cửa chính bị lệch với trục tâm thẳng đứng của tòa nhà. Vì khuyết điểm này mà vị kiến trúc sư thiết kế quảng trường đã quyên sinh y như chuyện tự tử của nhà điêu khắc cây cầu Chain Bridge tại Budapest khi có người phát hiện ra mấy con sư tử không có lưỡi.

 

Quảng trường Grand Place, Brussels

 

Cũng như những thành phố cổ của Âu châu, Brussels có khu đi bộ rất đáng yêu. Thật là không có gì hạnh phúc cho bằng khi tản bộ bên người tình dưới cái lạnh của mùa đông ở đây mà được nhấp một ngụm café nóng hay một hớp Glue Wine (rượu vang được nấu với cam, chanh, đường) thì thật là tuyệt vời.

 

  1. Manneken Pis

 

Cách quảng trường lớn không xa, chúng tôi ghé tham quan một bức tượng. Thực chất đây là tượng của một chú bé đang đi tiểu được xây dựng năm 1618. Nó mang nặng ý nghĩa về huyền thoại tương tự như tượng nàng tiên cá ở Copenhagen của Đan Mạch hay như tượng Phù Đổng Thiên Vương của Việt Nam.

 

Menneken Pis 

 

Có nhiều truyền thuyết về Manneken Pis, nhưng chúng tôi xin thuật lại chuyện dưới đây: Đó là vào thế kỷ 14, Brussels bị bao vây bởi các thế lực ngoại bang. Những kẻ tấn công đã có một kế hoạch đặt chất nổ và một cậu bé tên Julianske đã theo dõi mọi việc. Cậu đã đi tiểu vào dây dẫn cháy và nhờ đó đã cứu được thành phố.

 

  1. Atomium

 

Atomium là một công trình được xây dựng cho Hội chợ quốc tế tại BrusselsExpo 1958 có chiều cao 103m. Người ta vírằng: Atomium là tháp Effel của Brussels.Với hình dạng là các khối hình quả cầu kết cấu giống như những tinh thể, rỗng ở trong và mỗi quả có đường kính 18m.

 

Atomium, Brussels

 

  1. Basilica Brussels

Basilica Brussels là Vương Cung Thánh Đường trực thuộc giáo hội Thiên Chúa Giáo Hoàn Vũ Vatican. Được động thổ vào năm 1905 nhưng mãi đến 1970 mới hoàn thành bởi có sự thay đổi về phong cách kiến trúc từ Neo-Gothic qua Art Deco. Do đó, phần nội thất trông rất hài hòa và sinh động. Trên cao của bên ngoài là nơi cho chúng ta một cái nhìn toàn cảnh của Brussels.

 

Basilica Brussels

 

  1. Battle of the Waterloo

Trận Waterloo diễn ra vào ngày chủ nhật 18.6.1815 tại một địa điểm cách Brussels 12km. Đây là một trong những trận đánh nổi tiểng với sự tham gia của đại quân Pháp (72.000 binh sĩ) dưới sự chỉ huy của Hoàng đế Napoléon I và một liên quân được gọi là Liên minh thứ 7, baogồm quân Anh và đồng minh do Thống chếArthur Wellesley - Công tước thứ nhất của Wellington cầm trịch (67.000 binh sĩ). Cùng với đó là một đạo quân Phổ do Thống chế Gebhard von Blücher lãnh đạo (40.000 binh sĩ). Trận đánh bắt đầu từ 11 giờ 20 đến 20 giờ 30 cùng ngày với số tổn thất của hai bên lên đến hơn 44.000người tử trận và 12.000 binh mã gục ngã.Do đó, trận chiến này cũng chính là dấu chấm hết cho ngôi vị Hoàng đế Napoléonvà nó đặt lại nền móng hòa bình cho cả lụcđịa Âu châu gần 100 năm sau cho đến khicó sự khai hỏa của Đệ nhất thế chiến  

 

Waterloo

 

 

Năm 2015, nhân dịp kỷ niệm 200 năm của trận Waterloo, toàn thể các nước của Âu châu đã tề tụ về đây để tổ chức một sự kiện lịch sử trọng đại. Khi nhìn lại cuộc đời của Napoléon từ việc ông dẹp tan quân Áo tại Ý. Rồi xuất quân chinh phạt Mameluk, Ai Cập trong trận Kim Tự Tháp cũng như kéo quân đến tận nước Nga… đã làm Âu châu một thời rúng động.

 

Napoleon Bonaparte

 

Với những chiến công hiển hách, Napoléon là người lập nên triều đại Bonaparte và trở thành Hoàng đế Pháp từ năm 1804 đến 1815. Đặc biệt hơn, ông đi vào lịch sử như là một trong những vị tướng tài ba bậc nhất thế giới. Hiện nay, các chiến thuật cũng như chiến lược của Napoléon được nghiên cứu tại một số các học viện quân sự trên thế giới.

 

Khi nhìn lại thế trận Waterloo qua các trận đánh như những đoạn phim được trình chiếu khi bước vào đây, trong khoảnh khắc đó, nó cho ta một chút ngẫm suy về cuộc đời, về con người, về lịch sử cổ kim, Đông Tây. Nhân đây là thời điểm cuối năm nên chúng tôi liên tưởng đến các trận đánh của Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đại phá quân Mãn Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu 1789.

 

Anh Hùng áo vải - Nguyễn Huệ

 

Bỏ ra ngoài việc đem quân xâm lăng các nước láng giềng của Napoléon hay chuyện trấn thủ để giữ gìn bờ cỏi Việt của vua Quang Trung mà chỉ so sánh về tài năng quân sự thì theo thiển ý của chúng tôi, Nguyễn Huệ còn có nhiều ưu điểm vượt trội mà sử sách còn ghi lại từ quân số chỉ bằng 2/5 đối phương cũng như chiêu thức chuyển quân với 2 người khiêng 1 người trên võng và di chuyển không ngừng nghỉ. Rồi chiến lược tấn công hay trì hoãn và phương cách chiêu dụ binh sĩ của đối phương đã lập nên những chiến công liên tiếp qua các đồn từ Gián Khẩu, Yên Quyết, Nhật Tảo, Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa, Nam Đồng.

 

Trận Ngọc Hồi - Đống Đa

 

Có thể nói trong tất cả các vị vua của nước Việt, chúng tôi rất kính phục và ngưỡng mộ vua Quang Trung, bởi ngoài việc đóng góp vào sự nghiệp thống nhất đất nước chấm dứt Trịnh - Nguyễn phân tranh, Ngài còn là một nhà ngoại giao lỗi lạc vào bậc nhất trong lịch sử Việt. Trước hết, Ngài đã không chịu thân hành đi đón sắc phong của vua Càn Long, hủy bỏ tục cống người vàng hằng năm cho Tàu để đền mạng Liễu Thăng đã có từ thời vua Lê Thái Tổ. Và cuối cùng là cử sứ bộ sang Tàu đòi lại hai tỉnh Quảng Ðông và Quảng Tây, cũng như xin cưới công chúa nhà Thanh. Ðòi hỏi của vua Quang Trung đúng là một sự khiêu khích đối với vua Càn Long, một ông vua cao ngạo bậc nhất đời nhà Thanh. Tuy nhiên, với uy thần của vua Quang Trung, vua Càn Long đã phải chấp nhận để tỉnh Quảng Tây cho vua Quang Trung đóng đô và chọn ngày đưa công chúa nhà Thanh qua Việt Nam. Ðau đớn thay, trong khi nhà Thanh chuẩn bị đáp ứng những đòi hỏi của Việt Nam thì vua Quang Trung đột ngột qua đời. Sứ thần Vũ Văn Dũng đang cầm đầu phái bộ ở Bắc Kinh lúc bấy giờ đã ngã ra chết giấc khi nghe tin vua mất, và sau đó ông có làm bài thơ khóc vua như sau:

 

 

Bố y phấn tích ngũ niên trung

Kim cổ thi vi sự bất đồng

Thiên vị ngô hoàng tăng nhất kỷ

Bất ư Ðường, Tống thuyết anh hùng.

 

(Năm năm dấy nghiệp tự thôn nông

Thời trước, thời sau khó sánh cùng

Trời để vua ta thêm chục tuổi

Anh hào Ðường, Tống hết khoe hùng).

                                                   Anh Hợp dịch

 

Lịch sử đã để lại biết bao nhiêu điều về vua Quang Trung. Ngài là một vị tướng phi thường, từ lúc cầm quân đánh Phú Yên cho đến lúc mất chưa một lần biết nếm mùi thất bại. Ngài còn là một vị vua xuất chúng, cao minh đã được chứng tỏ sau bốn năm xây dựng Bắc Hà qua các chính sách kinh tế, văn hóa, giáo dục. Có quan điểm cho rằng, nếu ngài còn sống thêm một thập niên nữa thì chắc lãnh thổ Việt Nam đã có nhiều sự thay đổi.

 

Ngày nay, vua Quang Trung - Nguyễn Huệ được xem là vị anh hùng của dân tộc, nhiều đường phố ở các địa phương được đặt tên Ngài, riêng tại Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh, chúng ta có đại lộ Nguyễn Huệ.

 

Đại lộ Nguyễn Huệ nằm giữa trung tâm Sài Gòn - thành phố Hồ Chí Minh nối dài đến bến Bạch Đằng rất xứng đáng cho vị anh hùng đã dùng chiến thuật thần tốc phá tan hơn 20 vạn quân Thanh. Tuy nhiên, đại lộ này không được dài nên nó cũng tương xứng với cuộc đời ngắn ngủi của ngài. Những đại lộ khác được đặt tên cho các anh hùng Trần Hưng Đạo, Lê Lợi và Hai Bà Trưng. Mỗi đường rộng và dài tương xứng với công dựng nước giữ nước của từng vị. Con đường mang tên Lê Lai, người chịu chết thay cho Lê Lợi thì nhỏ và ngắn hơn nằm cận kề với đại lộ Lê Lợi. Bờ sông Sài Gòn được chia ra ba đoạn, có các tên như Bến Bạch Đằng, Bến Chương Dương và Bến Hàm Tử với dụng ý ghi nhớ những trận thủy chiến lẫy lừng trong lịch sử chống quân Mông Cổ, chống nhà Nguyên của Hưng Đạo Đại Vương vào thế kỷ 13.

 

Đúng là ai đó đặt tên cho các con đường và địa danh cho Sài Gòn trước đây là vô cùng thâm thúy như đối diện Alexandre De Rhodes là đường Hàn Thuyên như thầm nhắc nhở chúng ta không quên công ơn của những người tạo ra tiếng Nôm nhằm kéo chúng ta ra khỏi vòng lệ thuộc Hán ngữ hay mang chữ Quốc ngữ đến cho con dân Việt để đem chúng ta xích lại gần với thế giới phương Tây bằng những mẫu tự La tinh hầu bớt đi ảnh hưởng bởi phương Bắc.

 

Sau này khi tìm hiểu trên internet mới biết đó là công sức của nhà văn Thuần Phong Ngô Văn Phát

 

Ghi chú: Việt Sử Thông Giám Cương Mục, Đại Nam Thực Lục, Lê Quý Kỷ Sự, Tây Sơn Thuật Lược… Hoàng Lê nhất thống chí, Đại Nam Chính Biên Liệt Truyện sơ tập và Nguyễn Thị Tây Sơn Ký