Mạng sạch và những điều doanh nghiệp cần biết

Mạng sạch và những điều doanh nghiệp cần biết

LTS: Có lẽ không nhiều người biết ông Trần Văn Châu, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành hãng sơn Paint & More Việt Nam xuất thân là một kỹ sư công nghệ thông tin. Theo ông, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp có quan hệ làm ăn với các đối tác nước ngoài cần theo dõi những vấn đề liên quan đến mạng sạch và cuộc chiến mạng sạch. Theo dõi, không phải để quan tâm ai thắng thua hay ủng hộ bên nào, mà theo dõi để có những lựa chọn phù hợp khi cần trang bị những thiết bị, công nghệ liên quan phục vụ cho kinh doanh, sản xuất nhằm tránh những thiệt hại và hạn chế những rủi ro không đáng có liên quan đến cuộc chiến này. KT&ĐS xin trân trọng giới thiệu ý kiến của ông Châu về chủ đề này.

 

Hy Hưng ghi

 

Từ mạng sạch…

Mạng sạch là một sáng kiến có tầm ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực trong đời sống . Theo website của Bộ Ngoại giao Mỹ, mạng sạch sẽ có “5 thành phần sạch” gồm: Apps/ứng dụng, Store/kho ứng dụng, Clouds/đám mây, Cable/cáp truyền dữ liệu và Carrier/nhà mạng.

Ta có thể lấy một thí dụ phổ biến trong đời sống để minh họa cho 5 thành phần này. Trên chiếc điện thoại thông minh, các biểu tượng (icons) được gọi là Apps/ứng dụng (viết tắt từ Application). Chẳng hạn với ứng dụng quen thuộc với nhiều người là bản đồ Google thì có 5 thành phần cụ thể như sau:

1) Google Maps là ứng dụng/App; 2) Ứng dụng này được lưu giữ tại kho ứng dụng/App store; 3) Kho ứng dụng được lưu giữ tại máy chủ (server) nào đó trên thế giới được gọi là đám mây/Clouds; 4) Đám mây chứa dữ liệu (data) được kết nối qua wifi hoặc cable/cáp truyền dữ liệu; 5) Cáp truyền dữ liệu sẽ do nhà mạng (Carrier) quản lý (tại Việt Nam đó là Viettel, MobiPhone, VinaPhone...).

Với những tiêu chuẩn trên, Mỹ, Ấn Độ và một số quốc gia khác cho rằng TikTok là một ứng dụng không sạch nên ngày 6.8.2020, chính quyền của tổng thống Trump đã ban hành sắc lệnh cấm sử dụng TikTok tại Mỹ kể từ ngày 15.9.2020.

Kiến trúc sư trưởng cho sáng kiến mạng sạch này là Keith Krach - thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ đặc trách về phát triển năng lượng và môi trường. Ông là một bộ mặt sáng giá trong 30 năm qua tại vùng thung lũng điện tử. Qua sự giới thiệu của ngoại trưởng Mike Pompeo với tổng thống Trump, ông đã nhậm chức vào tháng 6.2019. Keith Krach từng là một phó chủ tịch (VP - vice president) trẻ nhất trong lịch sử của General Moto - GM khi mới bước qua tuổi 27. Sau này khi rời GM, Keith Krach đã thành lập nhiều công ty công nghệ và rất thành công. Sau khi bán các công ty này với giá lên đến hàng tỷ USD thì ông đã hiến tặng một phần gia sản cho nhiều quỹ. Do vậy, tại thung lũng điện tử người ta biết đến ông như là một nhà công nghệ về tự động hóa, về giáo dục, kinh doanh và là một nhà hoạt động từ thiện. Một số chuyên gia nhận định tác động của mạng sạch là khôn lường, bởi nó bao trùm và kết nối mọi lĩnh vực. Điều này có nhiều khả năng sẽ dẫn đến một cuộc “chiến tranh lạnh thời 4.0” với Trung Quốc. Nó hoàn toàn khác thời kỳ chiến tranh lạnh 2.0 với Liên Xô.

 

… Đến cuộc chiến con chip

Được biết, tại hội nghị của Hoa Vi (Huawei) diễn ra ngày 7.8.2020, ông Richard Yu, CEO của Hoa Vi đã phải thú nhận là Hoa Vi sẽ không có khả năng cung cấp chip Kirin cho dòng điện thoại thông minh mới nhất Mate 4.0. Bởi trước đó, vào tháng 5.2020, sau khi Mỹ ra lệnh cho tất cả các công ty sản xuất chip trên thế giới có sử dụng các phát minh, sáng chế, các thiết kế, thiết bị và hóa chất của Hoa Kỳ phải xin phép Bộ Thương mại Hoa Kỳ khi kinh doanh với Hoa Vi. Đây là đòn hiểm điểm vào tử huyệt của Hoa Vi, bởi các lệnh cấm trước đó trong những năm 2018 và 2019 chỉ mới có hiệu lực cho các công ty Mỹ như Google, Microsoft, Intel, AMD… hay ARM (Anh, Nhật Bản)… thì Hoa Vi vẫn có thể sống sót nhờ đi đường vòng mua chip qua các kênh khác. Nhưng khi lệnh cấm của Hoa Kỳ được công bố, TSMC (Taiwan Semicondutor Manufacturing Company) đành phải ngừng không nhận đơn hàng từ Hoa Vi. Trong khi hơn 85% chip có độ tích hợp cao mà Hoa Vi đang sử dụng là do TSMC sản xuất.

Đây là một câu chuyện dài trong ngành công nghệ bán dẫn và dựa trên nền tảng về khoa học mà chúng ta cần phải tìm hiểu kỹ mới thấu hiểu ngọn nguồn. Kể từ năm 1959, người ta đã tìm ra chất bán dẫn silicon. Phát minh này đã mở ra một kỷ nguyên mới cho toàn ngành công nghiệp điện tử và đã ảnh hưởng, chi phối sự phát triển của mọi lĩnh vực công nghệ khác. Vào giữa thập niên 1970, sản phẩm điện tử bắt đầu được ứng dụng rộng rãi. Ngày nay, không có một ngành nào mà không sử dụng sản phẩm điện tử và không có sản phẩm điện tử nào mà không có chứa các chip bán dẫn. Cùng với đó, giữa thập niên 1990 mạng internet ra đời đã kết nối tất cả chương trình cơ sở, hệ thống, phần cứng, phần mềm, các ứng dụng, viễn thông, GPS…

Theo The ZVEI (German Electrical and Electronic Manufacturers Association) - Hiệp hội ngành sản xuất điện & điện tử tại Đức cho biết: vào năm 2019, tỷ lệ sản xuất chip có độ tích hợp vừa phải của Trung Quốc chỉ đạt được 4% so với toàn thế giới. Với những con chip phức tạp (kích thước cỡ 7 nano mét) trong điện thoại thông minh của Hoa Vi thì họ phải đặt hàng từ TSMC.

 

Muốn phát triền cần nền tảng giáo dục đại học sâu rộng và vững chắc

Một câu hỏi cần được trả lời là tại sao ngành công nghệ điện tử của Trung Quốc lại lệ thuộc vào Mỹ và phương Tây?

Trong bài viết “Tương lai nào cho các công ty công nghệ Trung Quốc” trên thesaigontimes.vn của TS Phạm Sỹ Thành, giám đốc Chương trình nghiên cứu chiến lược Mekong - Trung Quốc (VNUA) đã chỉ rõ điều này. Theo TS Thành, thì khoa học có ba hợp phần quan trọng là (1) nghiên cứu cơ bản, (2) nghiên cứu ứng dụng (3) nghiên cứu phát triển thị trường. Trung Quốc chỉ đặt nặng về (2) và (3), phần (1) nghiên cứu cơ bản cho tới nay là điểm yếu của Trung Quốc. Và con số đầu tư cho nghiên cứu cơ bản của Trung Quốc là rất hạn chế.

Chúng tôi nhất trí với nhận định là Trung Quốc chưa có nền tảng giáo dục đại học như các nước Anh, Pháp, Đức, Nhật, Mỹ… đã có quá trình xây dựng gần 200 năm qua nhằm đào tạo ra những con người chuyên nghiên cứu cơ bản. Song song với việc thiếu kiến thức căn bản về khoa học nên cả 100 năm qua, Trung Quốc chưa cống hiến cho nhân loại một nhà toán học, vật lý hay hóa học nào tầm cỡ danh giá để đoạt giải Nobel. Cũng cần lưu ý thêm là Trung Quốc đã đi vào ngành công nghiệp điện tử vào những năm cuối thập niên 1980. Nghĩa là sau Hàn Quốc và Đài Loan hơn 20 năm.

Trong điều kiện như vậy, nếu sáng kiến mạng sạch này được Mỹ và liên minh áp dụng triệt để thì Trung Quốc sẽ đi về đâu?

Trong một buổi trả lời phỏng vấn với nữ phóng viên Simone Gao, nhà tư bản người Hong Kong ông Viên Cung Di (Elmer Yuan) 71 tuổi, một doanh nhân trong lĩnh vực điện tử và đã đầu tư rất sớm vào Hoa Lục đã nói rằng: “Khi Mỹ áp dụng mạng sạch, điều này nhiều khả năng sẽ đưa Trung Quốc quay lại thời kỳ nông nghiệp”.